Συνέντευξη του Πρωθυπουργού στην εφημερίδα «REAL NEWS» και στον δημοσιογράφο Βασίλη Σκουρή


Συμμετείχατε στη συνάντηση των σοσιαλιστών ηγετών στο Παρίσι και συγκαλείτε στις 9 Σεπτεμβρίου συνάντηση κορυφής των μεσογειακών χωρών της ΕΕ. Τι πρέπει να αλλάξει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κ. Πρόεδρε;

Η Ευρώπη εδώ και χρόνια πορεύεται σαν τον υπνοβάτη προς τον γκρεμό. Το Brexit είτε θα ξυπνήσει τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, είτε θα είναι η αρχή του τέλους της ΕΕ. Η επιλογή της διεύρυνσης και όχι της εμβάθυνσης σε συνδυασμό με τη κυριαρχία σκληρών νεοφιλελεύθερων δημοσιονομικών κανόνων μέσα από το Σύμφωνο Σταθερότητας, έχουν δημιουργήσει μια Ευρώπη τεράστιων ανισοτήτων. Το Βερολίνο επιμένει να λειτουργεί ως το ταμιευτήριο της Ευρώπης με τα υπερβολικά πλεονάσματα, τους παγωμένους μισθούς και τον χαμηλό πληθωρισμό, την ίδια στιγμή που ο  ελλειμματικός Νότος έχει σπάσει όλα τα ρεκόρ στην ανεργία και την αποανάπτυξη. Αν αυτό συνεχιστεί, θα δούμε πολύ δυσάρεστα αποτελέσματα σε επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις και σε δημοψηφίσματα. Αν το δόγμα Σόιμπλε για Ευρώπη πολλών ταχυτήτων και ειδικές οικονομικές ζώνες υποβαθμισμένου εργατικού δυναμικού χαμηλού κόστους δεν εγκαταλειφθεί, η Ευρώπη θα βρεθεί στα πρόθυρα της αποσύνθεσης. Είναι λοιπόν αναγκαίο οι χώρες του Νότου όχι να φτιάξουν τη δική τους ομαδοποίηση, αλλά σε συνεργασία και με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής περιφέρειας να μιλήσουν για την ανάγκη κοινωνικής σύγκλισης και συνοχής με επείγουσες πρωτοβουλίες μεταφοράς πόρων προς την περιφέρεια, για την επιστροφή στην ανάπτυξη και την καταπολέμηση της ανεργίας.

 

Πιστεύετε ότι όντως οι σοσιαλιστές μπορεί να διαφοροποιηθούν από τους συντηρητικούς της Ευρώπης; Η συμμαχία των χωρών του Νότου μπορεί να αποκτήσει μονιμότερα χαρακτηριστικά, κ. Πρόεδρε;

Οι σοσιαλιστές της Ευρώπης συμμάχησαν από την δεκαετία του ’90 με την δεξιά και τον νεοφιλελευθερισμό. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε όλοι μας: Μια Ευρώπη σε βαθιά οικονομική, κοινωνική και πολιτική κρίση. Και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα συρρικνωμένα και σε κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στις παραδοσιακές κοινωνικές κατηγορίες που εκπροσωπούσαν. Τώρα συνειδητοποιούν το αδιέξοδο αυτής της επιλογής. Αυτό είναι εξαιρετικά θετικό γιατί δημιουργεί νέες προοπτικές. Η υιοθέτηση από τους Σοσιαλιστές της πρότασής μας, να κάτσουν σε ένα τραπέζι με την Αριστερά και τους Πράσινους και να κουβεντιάσουν για κοινούς τόπους, είναι εξαιρετικά σημαντικό βήμα. Επιστρέψτε μου, όμως, να σημειώσω ότι η ευρωμεσογειακή διάσκεψη προχωράει πέρα από αυτό το σκεπτικό. Το ζήτημα της Ευρώπης δεν είναι μόνο ζήτημα ιδεολογικό, είναι και ζήτημα διαφορετικών ταχυτήτων. Είναι λοιπόν η στιγμή, να αναζητήσει ο Νότος δραστικότερους τρόπους παρέμβασης στην ευρωπαϊκή πολιτική. Δεν θέλουμε να είμαστε η φτωχή περιφέρεια της ΕΕ, θέλουμε να είμαστε ένα νέο κέντρο, με ατζέντα και θετικές προτάσεις για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Άλλωστε τα προβλήματα που βιώνει ο Νότος δραματικά, σε μεγάλο βαθμό, αφορούν την Ευρώπη στο σύνολό της.

 

Η κυβέρνησή σας  θα διεκδικήσει μείωση των πλεονασμάτων για μετά το 2018;

Η μείωση των πλεονασμάτων συναρτάται με την απόφαση που θα λάβει η ΕΕ για την απομείωση του χρέους. Υπενθυμίζω ότι η Ευρώπη έχει δεσμευτεί σε αυτή την κατεύθυνση, με την συμφωνία του περασμένου Ιουνίου και την απόφαση του Eurogroup της 25ης Μαΐου, που αναμένεται να συγκεκριμενοποιηθεί μέχρι τέλος του χρόνου, οπότε και θα αποφασίσει το ΔΝΤ αν θα συμμετάσχει ή όχι στο πρόγραμμα. Δεν διεκδικούμε απλά, απαιτούμε και αναμένουμε, ως μέρος της Συμφωνίας που υλοποιούμε, τα συγκεκριμένα μέτρα που θα καθιστούν το χρέος βιώσιμο. Αυτό προφανώς θα έχει ως συνακόλουθο την μείωση των πλεονασμάτων μετά το 2018, γεγονός που ανοίγει ουσιαστικά τον δρόμο για την ανάκαμψη της οικονομίας.

 

Χρήματα για κοινωνική πολιτική πώς μπορεί να βρεθούν, κ. Πρόεδρε; Γιατί ο κόσμος στενάζει όλο και πιο πολύ…

Ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές για την οικονομία αποδείξαμε ότι η κοινωνική πολιτική είναι η πρώτη μας φροντίδα. Μπορείς να λες στους αδύναμους «κάντε υπομονή, πρέπει πρώτα να πλουτίσουν οι ισχυροί». Ή μπορείς να φροντίζεις συνεχώς, ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες, να βρίσκεις πόρους για να βοηθάς αυτούς που έχουν ανάγκη. Εμείς έχουμε επιλέξει το δεύτερο. Και το αποδείξαμε παίρνοντας μέτρα για την Υγεία και την Παιδεία, τομείς που παραλάβαμε σε άθλια κατάσταση, όπως επίσης και την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την κοινωνική οικονομία. Σήμερα στα νοσοκομεία πάνω από δυόμισι εκατομμύρια ανασφάλιστοι συμπολίτες μας δε πληρώνουν νοσήλια. Φέτος τα σχολεία για πρώτη φορά θα ανοίξουν χωρίς κενά. Ενώ χιλιάδες συμπολίτες μας συνεχίζουν να έχουν στήριγμα με την κάρτα αλληλεγγύης. Σε αυτό τον δρόμο θα συνεχίσουμε, παρά το δυσμενές δημοσιονομικό περιβάλλον. Και όσο τα πράγματα στην οικονομία βελτιώνονται, τόσο οι δυνατότητες της κοινωνικής μας πολιτικής θα διευρύνονται. Και θέλω να σας πω ότι στην ΔΕΘ, μαζί με το σχέδιο κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής που θα παρουσιάσουμε, θα κάνουμε και αναλυτικό απολογισμό των όσων δεσμευτήκαμε και όσων υλοποιήσαμε.

 

Η κυβέρνησή σας διαθέτει την πολιτική βούληση να κλείσει την δεύτερη αξιολόγηση εντός των χρονικών ορίων που έχουν συμφωνηθεί; Και θα μπορούσατε να διευκρινίσετε τις κόκκινες γραμμές σας στα εργασιακά;

Έχουμε πει ότι μετά το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης, κάθε αξιολόγηση θα είναι ευκολότερη και πιο βατή από την προηγούμενη. Δεν ανησυχούμε, δεν επαναπαυόμαστε. «Κόκκινη γραμμή» μας είναι να μην πάμε πουθενά πίσω από το ευρωπαϊκό κοινωνικό κεκτημένο. Για τον λόγο αυτό, έχουμε επιδιώξει την συμμετοχή στη διαπραγμάτευση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας και του Ευρωκοινοβουλίου. Και, επιτρέψτε μου να σας πω, η πρώτη αξιολόγηση έχει ήδη αποδείξει ότι όπου διαπραγματευτήκαμε αποφασιστικά και με συμμαχίες, αυτό απέφερε καρπούς. Έτσι θα συνεχίσουμε μέχρι την έξοδο από την κρίση.

 

Αλήθεια, κ. Πρόεδρε, πότε εκτιμάτε ότι η χώρα μπορεί να βγει στις αγορές;

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στους θεσμούς και η χρονική παράταση για την οριστική απόφαση του ΔΝΤ, δημιουργούν – είναι η αλήθεια – ένα κλίμα αναμονής στους επενδυτές και στις αγορές. Συνεπώς όσο γρηγορότερα λυθεί, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αυτή η εκκρεμότητα τόσο το καλύτερο. Από εκεί και πέρα κρίσιμος σταθμός είναι η ένταξη της χώρας μας στην ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ. Αυτό θα συμβεί τους επόμενους μήνες. Τότε η χώρα θα μπορεί να βγει στις αγορές. Όμως αυτό θα πρέπει να γίνει με σοβαρό και μελετημένο τρόπο, χωρίς επικοινωνιακές επιδιώξεις.

 

Πιστεύετε ότι η απομείωση του ελληνικού χρέους μπορεί να συμφωνηθεί έως ότου ολοκληρωθεί η θητεία Ομπάμα, όπως φέρεται να επιθυμεί ο Αμερικανός Πρόεδρος; Και τι ακριβώς θα διαπραγματευτεί η κυβέρνησή σας;

Ο δρόμος για την απομείωση του ελληνικού χρέους έχει ανοίξει μετά το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης. Η Ελλάδα έχει τηρήσει την συμφωνία, και αναμένει να κάνουν το ίδιο και οι εταίροι της. Ο ορίζοντας για την συμφωνία αυτή, όπως σας είπα, είναι το τέλος του χρόνου. Ο στόχος είναι να καταστεί το χρέος της χώρας βιώσιμο, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ανάκαμψη της οικονομίας.

 

Είναι θετικό κατά την άποψή σας να συμμετάσχει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα; Υπάρχει καλύτερη λύση;

Το πιο σημαντικό για εμάς, είναι να εκλείψει η αβεβαιότητα, η οποία αυτή τη στιγμή δυσχεραίνει την σταθεροποίηση της οικονομίας και την διαμόρφωση ενός θετικού επενδυτικού κλίματος. Γιαυτό έχουμε ζητήσει από όλους να ξεκαθαρίσουν όσο το δυνατόν ταχύτερα, την στάση και τις προθέσεις τους. Σε κάθε περίπτωση, αυτό στο οποίο επιμένουμε, είναι ότι η συμφωνία είναι συμφωνία και θα πρέπει να εφαρμοστεί από όλους, είτε έχουν εκλογές τον επόμενο χρόνο στις χώρες τους, είτε όχι.

 

Η αντιπολίτευση πάντως, και δη η αξιωματική αντιπολίτευση, εξακολουθεί να ζητά εκλογές. Εσείς γιατί απορρίπτετε ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

Νομίζω ότι το αίτημα για εκλογές έχει γυρίσει μπούμερανγκ στην Νέα Δημοκρατία. Λυπούμαι που θα το πω, αλλά μη έχοντας – ή μη θέλοντας να διατυπώσουν – ξεκάθαρες προγραμματικές θέσεις, έσπευσαν να προεξοφλήσουν την αποτυχία της πρώτης αξιολόγησης και έτρεξαν να καρπωθούν το πολιτικό κόστος που υπολόγιζαν ότι θα προκύψει. Δεν τους βγήκε. Τώρα δεν μπορούν να απαγκιστρωθούν από το αίτημα για εκλογές και αναγκάζονται να το περιφέρουν χωρίς, όμως, να το πιστεύουν ούτε και οι ίδιοι. Έχουν εγκλωβιστεί και τώρα είναι αναγκασμένοι να γίνονται γραφικοί ζητώντας εκλογές μέχρι το 2019. Έως τότε δηλαδή που θα γίνει δεκτό το αίτημά τους.

 

Παρεμπιπτόντως, με αφορμή τη νέα δίωξη κατά του πρώην Προέδρου της ΕΛΣΤΑΤ, Α. Γεωργίου, κατηγορείστε για υπόγεια συμμαχία με τον πρώην πρωθυπουργό, Κώστα Καραμανλή.

Η υπόθεση Γεωργίου βρίσκεται στην δικαιοσύνη και επομένως δεν χρειάζεται κανένα παραπάνω σχόλιο. Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι με αφορμή την συγκεκριμένη υπόθεση έχει προκύψει σοβαρή – και, επιτρέψτε μου να πω, καθόλου υπόγεια – ένταση στο εσωτερικό της ΝΔ. Αυτό δε σημαίνει ότι έχουμε υπόγειες συμμαχίες με οποιονδήποτε. Εμείς δεν κινούμαστε υπόγεια. Κάνουμε πολιτική ανοιχτά και δημόσια, χωρίς να φοβόμαστε ούτε τις συγκλίσεις ούτε τις αντιπαραθέσεις. 

 

Πιστεύετε και εσείς, κ. Πρόεδρε, όπως είπε ένα στέλεχός σας, ότι «άλλη η ΝΔ του Κώστα Καραμανλή, άλλη η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά και του Κυριάκου Μητσοτάκη»;

Οποιοσδήποτε αντικειμενικός αναλυτής θα σας έλεγε ότι αυτό δεν είναι ούτε εντελώς αλήθεια, ούτε εντελώς ψέματα. Αλλά δεν θα σταθώ εκεί. Αυτό το οποίο βλέπουμε είναι η ΝΔ του κ. Μητσοτάκη. Και αυτό που βλέπουμε από την ΝΔ του κ. Μητσοτάκη είναι δύσκολο να το περιγράψεις πολιτικά. Έχουν βγει στα κάγκελα προκειμένου να μην γίνει διαγωνισμός για τις τηλεοπτικές συχνότητες. Έχουν βγάλει ανακοινώσεις για φορολογικές υποθέσεις επιχειρηματιών. Υπερασπίζονται την απαίτηση των σχολαρχών να απασχολούν δασκάλους και καθηγητές με καθεστώς ανειδίκευτου μαθητευόμενου. Καταψήφισαν το κοινοβουλευτικό πόρισμα για τις γερμανικές επανορθώσεις, αν και βγήκαν τη επόμενη ημέρα να το υποστηρίξουν. Σύρονται διαρκώς πίσω από το κίτρινο κομμάτι των ΜΜΕ. Στην Ευρώπη κάνουν τους πολιτισμένους για το Προσφυγικό και στην Κρήτη ο κ. Αυγενάκης προσπαθεί να αποτρέψει την εγκατάσταση 500 προσφύγων. Με δυο λόγια ακολουθούν πρακτικές μιας διαρκώς έξαλλης και ασυνάρτητης αντιπολίτευσης. Νομίζω ότι αν συνεχίσουν έτσι, θα έχουν μεγάλη δυσκολία να ανασυγκροτηθούν σε σοβαρό πολιτικό χώρο και είναι κρίμα γιατί ο τόπος χρειάζεται μια σοβαρή αξιωματική αντιπολίτευση.

 

Ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης έχει σχεδόν …προεξοφληθεί, κ. Πρόεδρε, για μετά το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ. Εν πάση περιπτώσει, όμως, όταν αποφασίσετε να τον κάνετε, ποια θα είναι τα χαρακτηριστικά του; Ο καλύτερος συντονισμός, η αποτελεσματικότητα, η διεύρυνση;

Ο καλύτερος συντονισμός και η αποτελεσματικότητα είναι διαρκή ζητούμενα. Τα υπόλοιπα θα τα συζητήσουμε όταν θα είναι η κατάλληλη στιγμή.

 

Να αναμένουμε ρηματική διακοίνωση της Ελλάδας προς το Βερολίνο για το θέμα των γερμανικών επανορθώσεων και του κατοχικού δανείου;

Το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων είναι εθνικό θέμα και θέμα τιμής για την χώρα. Και ως τέτοιο, απαιτεί προσεκτική διαχείριση, ειδικά σε περιόδους σύνθετες όπως αυτή την οποία διανύουμε. Αυτό που θέλω, σε κάθε περίπτωση, να υπογραμμίσω, είναι ότι η Ελλάδα δεν παραιτείται σε καμία περίπτωση από την διεκδίκηση των επανορθώσεων. Με αυτό δεδομένο, θα διαμορφώσουμε έναν οδικό χάρτη, με στόχο να κλείσει το θέμα αυτό με τον τρόπο που πρέπει.

 

Με αφορμή τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες σας κατηγορούν ότι δημιουργείτε μια «νέα – άλλη διαπλοκή» ελεγχόμενη από τον ΣΥΡΙΖΑ…

Και το λένε αυτό ποιοι; Οι εκπρόσωποι της παλιάς διαπλοκής, που έχουν λεηλατήσει την χώρα, έχουν αποκομίσει τεράστιο όφελος, πολιτικό και οικονομικό όλα τα προηγούμενα χρόνια και είναι και οι βασικοί υπεύθυνοι για αυτό που περνάει η χώρα τόσα χρόνια. Και το λένε επειδή αυτή η κυβέρνηση είπε ότι το καθεστώς της ασυδοσίας τελείωσε και ότι αυτοί που θέλουν να διαχειρίζονται δημόσιες συχνότητες θα πρέπει να πληρώσουν για αυτές, όπως γίνεται σε όλες τις χώρες του κόσμου. Η αλήθεια είναι ότι παρακολουθώ όλο αυτό το ντελίριο τις τελευταίες ημέρες και μου φαίνεται έως και διασκεδαστικό. Αλλά δυστυχώς για το παρακράτος της διαπλοκής, ο διαγωνισμός θα γίνει και θα γίνει με τον πλέον αδιάβλητο και διαφανή τρόπο. Και αν δεν είναι συνηθισμένοι σε τέτοια, τώρα θα πρέπει να προσαρμοστούν. Όπως είπε και ο Ηλίας Ηλιού, «θα τους ταράξουμε στην νομιμότητα».

 

Η κατάσταση στην Τουρκία σε τι σας ανησυχεί, κ. Πρόεδρε;

Από την πρώτη στιγμή καταδικάσαμε την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, και στηρίξαμε την εκλεγμένη κυβέρνηση, από θέση αρχής. Παρακολουθούμε προσεκτικά την κατάσταση και θεωρούμε ότι η ταχεία ομαλοποίηση θα είναι επωφελής για όλους. Θεωρούμε θετικό το γεγονός ότι οι σχέσεις με την γειτονική χώρα δεν έχουν διαταραχθεί και ότι η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για το προσφυγικό εξακολουθεί να εφαρμόζεται. Αυτή είναι μια καλή βάση, προκειμένου να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την σταθερότητα στην περιοχή μας, που περικυκλώνεται από κρίσεις.

 

Σε περίπτωση που καταρρεύσει η συμφωνία για το προσφυγικό, η κυβέρνησή σας διαθέτει «Plan Β», κ. Πρόεδρε;

Συνήθως για Plan Β μιλάνε όσοι δε θέλουν ή δε τους αρέσει να εφαρμόσουν το Plan A και διστάζουν να το πουν καθαρά. Εμείς, λοιπόν πριν από κάθε άλλη σκέψη παλεύουμε για να μη καταρρεύσει η Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, που μέχρι στιγμής έχει λειτουργήσει αποτελεσματικά. Όλα τα μέρη πρέπει να εργαστούν για να συνεχίσει να λειτουργεί και αυτό είναι κάτι που αφορά τόσο την Τουρκία όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δε βλέπω κανέναν που να έχει συμφέρον να σταματήσει η εφαρμογή της Συμφωνίας. Η Ελλάδα έχει διαχειριστεί με ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο την προσφυγική κρίση, παρά τα προβλήματα και την πολυπλοκότητά της. Και θα συνεχίσει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.