Συνέντευξη του Πρωθυπουργού στην ιστοσελίδα EurActiv.com και τον δημοσιογράφο Σαράντη Μιχαλόπουλο


euractivΣτις 9 Σεπτεμβρίου, έχετε προσκαλέσει στην Αθήνα τους ηγέτες των Μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. Ποιος είναι ο σκοπός αυτής της συνάντησης;

Αποτελεί πλέον κοινή παραδοχή, ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η οικονομική στασιμότητα, τα προβλήματα κοινωνικής συνοχής, η έξαρση του ευρωσκεπτισκισμού και του απομονωτισμού, η ενίσχυση ακροδεξιών λαϊκιστικών φαινομένων, είναι ζητήματα που δεν μπορούμε να προσπερνάμε, σε μια σοβαρή συζήτηση για την πορεία και το μέλλον του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Σε μια τέτοια συζήτηση, οι ευρωμεσογειακές χώρες μπορούν και πρέπει να έχουν αυξημένο λόγο και ο τρόπος να ενισχύσουν την φωνή τους, είναι να αναζητήσουν κοινό βηματισμό και κοινές θέσεις. Με αυτό το σκεπτικό, απευθυνθήκαμε στους ηγέτες της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Κύπρου και της Μάλτας, για μια πρώτη συνάντηση στην Αθήνα. Θεωρώ ότι ανεξάρτητα από την πολιτική προέλευση του καθενός από εμάς, το έδαφος για κοινή δράση υπάρχει. Είναι η ανάγκη να δοθεί μια νέα ώθηση στην ανάπτυξη και την παραγωγική ανασυγκρότηση, να αντιμετωπιστούν κρίσιμα προβλήματα κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, να προωθηθούν λύσεις ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή μας, να υπάρξει μια ενιαία, ανθρωπιστική και αποτελεσματική διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτά δεν είναι προβλήματα των χωρών που θα συναντηθούν στην Αθήνα, είναι προβλήματα που αφορούν την Ευρώπη στο σύνολό της. Συνεπώς, πέρα από τρόπους ενίσχυσης της μεταξύ μας συνεργασίας, αναζητούμε την δυνατότητα να εμπλουτίσουμε με τις κοινές μας θέσεις την ευρωπαϊκή ατζέντα. Έχω κάθε λόγο να είμαι αισιόδοξος ότι η ευρωμεσογειακή συνάντησης στην Αθήνα θα είναι παραγωγική και θα καταλήξει σε θετικά αποτελέσματα όχι μόνο για εμάς, αλλά για την πορεία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης

 

Μια ατζέντα ανάπτυξης είναι πιθανό να μεγεθύνει τα ελλείματα, κάτι το οποίο δεν επιτρέπεται από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και αποτελεί πολιτικό «ταμπού» σε κάποιες χώρες, όπως η Γερμανία. Με ποια επιχειρήματα θα τους πείσετε;

Είναι τεράστιο λάθος να αντιμετωπίζουμε την ανάπτυξη ως μια διαδικασία που δημιουργεί ελλείμματα. Η ανάπτυξη είναι εργαλείο για να κινηθούν οι οικονομίες και να βγει η Ευρώπη από την κρίση και την στασιμότητα. Θέλω όμως, σε κάθε περίπτωση, να είμαι ξεκάθαρος: δεν επιδιώκουμε να προκαλέσουμε ρήγματα και συγκρούσεις στην Ευρώπη. Άλλωστε, τουλάχιστον δύο από τις χώρες που θα συμμετάσχουν, η Γαλλία και η Ιταλία, θεωρούνται χώρες του «σκληρού πυρήνα» της Ευρώπης, πράγμα ιδιαίτερα θετικό για όλους μας. Η πρωτοβουλία αυτή λοιπόν, δεν επιδιώκει σε καμία περίπτωση να διχάσει πολιτικά το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Αντίθετα, επιδιώκει να το ενώσει και να το ενισχύσει. Ως χώρες της Μεσογείου συνειδητοποιούμε τα κοινά μας προβλήματα, αλλά και τις κοινές δυνατότητες και προοπτικές, καθώς και την σημασία που έχει κάτι τέτοιο για το μέλλον της ένωσής μας. Για αυτό, η ατζέντα μας εστιάζει, με θετικό τρόπο, στην ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, ζητήματα στα οποία πιστεύω ότι θα υπάρξει θετική ανταπόκριση σε ολόκληρη την ΕΕ. Πιστεύω ότι πρωταρχικός στόχος όλων μας είναι περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη, κάτι που αποτελεί σήμερα το μεγάλο ζητούμενο.

 

Σοσιαλιστές ηγέτες από όλη την Ευρώπη έχουν υποστηρίξει τις προσπάθειες της κυβέρνησής σας να σταθεροποιήσει της Ελλάδα. Κάποιοι από αυτούς έχουν υιοθετήσει μια πιο αριστερή ρητορική τελευταία, ενώ άλλοι παραμένουν εγγύτερα στο Κέντρο. Σχεδιάζετε να προσχωρήσετε στην σοσιαλιστική οικογένεια κάποια στιγμή;

Το κρίσιμο, σήμερα, για την πορεία της ΕΕ είναι να υπάρξει ένα νέο ευρωπαϊκό όραμα, με ξεκάθαρη πολιτική, κοινωνική και αναπτυξιακή διάσταση. Νομίζω ότι πάνω σε αυτό το ζητούμενο πρέπει να υπάρξουν νέες συγκλίσεις, που υπερβαίνουν τα όρια των ευρωπαϊκών πολιτικών οικογενειών. Γι αυτό, στην πρόσφατη συνάντηση των Σοσιαλιστών αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στο Παρίσι, όπου συμμετείχα ως παρατηρητής,  πρότεινα να υπάρξει ένα φόρουμ διαλόγου, να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι οι Σοσιαλιστές, η Ευρωπαϊκή Αριστερά και οι Πράσινοι και να αναζητήσουν πράγματα που τους ενώνουν. Υπήρξε ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση και αυτό μας επιτρέπει να είμαστε αισιόδοξοι. Η κρίση στην Ευρώπη, μια κρίση στο επίκεντρο της οποίας βρέθηκε η Ελλάδα, έφερε πιο κοντά τις δυνάμεις αυτές. Πρέπει λοιπόν να συνεχίσουμε προς αυτή την κατεύθυνση, γιατί η ενότητα και η συνεννόηση είναι που ανοίγουν νέους δρόμους.

 

Φοβάστε πως οι εξελίξεις στην Τουρκία θα μπορούσαν να θέσουν σε αμφισβήτηση τη Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας; Είναι έτοιμη η Αθήνα για την περίπτωση που καταρρεύσει;

Η συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία συνεχίζει να εφαρμόζεται και αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό γιατί είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο που διαθέτουμε για την διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Ωστόσο, η ισορροπία που έχει διαμορφωθεί είναι εξαιρετικά ευαίσθητη και αυτό θα ήταν υποκρισία να κάνουμε ότι δεν το βλέπουμε. Η Ελλάδα, που έχει βρεθεί στο επίκεντρο και της κρίσης αυτής, κινείται προς κάθε κατεύθυνση, προκειμένου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να συνεχίζουν να εφαρμόζουν με συνέπεια αυτά τα οποία έχουν συμφωνήσει. Η προσφυγική κρίση μας αφορά όλους και όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την ανθρωπιστική και αποτελεσματική της διαχείριση.

 

Το ελληνικό χρέος παραμένει «καυτή πατάτα» για πολλούς ηγέτες της Ε.Ε. Εϊστε αισιόδοξος ότι μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος θα ξεκινήσει σύντομα η συζήτηση για το χρέος; Πιστεύετε ότι αυτή τη φορά οι εταίροι σας στην Ε.Ε. θα τηρήσουν την υπόσχεσή τους;

Το ζήτημα του ελληνικού χρέους, δεν είναι ζήτημα αισιοδοξίας. Είναι ξεκάθαρο κομμάτι της συμφωνίας που υπογράφτηκε πέρσι τον Ιούλιο ανάμεσα στην Ελλάδα και τους ευρωπαίους εταίρους της. Εμείς υλοποιούμε με συνέπεια όλες τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει, ώστε να υπάρξει οριστική έξοδος από αυτή την κρίση. Λογικό είναι λοιπόν να υλοποιήσει και η άλλη πλευρά τις δεσμεύσεις της, που αφορούν μια συμφωνία για την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.

 

Πρόσφατα θέσατε εκ νέου το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Βερολίνο επιμένει ότι τ ζήτημα έχει λυθεί πολιτικά και νομικά. Θα επιμείνετε;

Είναι μια περίπλοκη νομική συζήτηση, οφείλω όμως να σας πω ότι αφορά ένα ζήτημα εθνικής σημασίας για την Ελλάδα. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και το προσεγγίζουμε αναζητώντας τον πιο συνετό και τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για την οριστική επίλυσή του.

 

Η άνοδος ακροδεξιών πολιτικών δυνάμεων σε όλη την Ευρώπη αποτελεί πλέον γεγονός. Ωστόσο, η συνταγή της λιτότητας παραμένει εκεί και δύο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε Γαλλία και Γερμανία πλησιάζουν. Τι θα κάνετε για να αντιστρέψετε αυτή την τάση;

Η άνοδος της ακροδεξιάς είναι ένα φαινόμενο που πρέπει να ερμηνεύσουμε και να αντιμετωπίσουμε χωρίς να κρυβόμαστε από την πραγματικότητα. Τα αίτια του φαινομένου αυτού, που θέτει σε κίνδυνο την πορεία της κοινής ευρωπαϊκής προσπάθειας, βρίσκονται στην αδυναμία της ΕΕ να αντιμετωπίσει την οικονομική στασιμότητα και την κοινωνική ανασφάλεια. Στο επίκεντρο της συζήτησης αυτής, πρέπει να βρεθεί η ανάγκη για ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, που θα έχει ξεκάθαρη κοινωνική διάσταση.

 

Μετά το Brexit, ορισμένες χώρες εμφανίζονται να οργανώνονται όλο και περισσότερο σε γεωγραφικές ομάδες, όπως η ομάδα του Βίζεγκραντ, και τώρα η μεσογειακή συμμαχία στην οποία πρωταγωνιστεί η Ελλάδα. Αποτελεί η διαίρεση μια νέα πραγματικότητα για την Ευρώπη; Πώς μπορεί αυτό να αποκατασταθεί;

Θέλω να επαναλάβω για μια ακόμα φορά, ότι η ευρωμεσογειακή συνάντηση, δεν είναι κίνηση απέναντι σε κανέναν. Η πρόθεση μας είναι να συνεργαστούμε και να συντονιστούμε καλυτέρα, ώστε να γίνει η ατζέντα της Μεσογείου συστατικό κομμάτι της ευρωπαϊκής ατζέντας. Και αυτό είναι μια καθαρά φιλοευρωπαϊκή κίνηση. Δεν αποβλέπει στην αναδιανομή πολιτικής ισχύος. Αποβλέπει σε ένα καλύτερο, πιο παραγωγικό, πιο ειρηνικό και πιο ανθρώπινο μέλλον. Και αυτό θεωρώ ότι ενδιαφέρει την Ευρώπη στο σύνολό της.

 

Στη Μπρατισλάβα, το μεγαλύτερο μέρος των συζητήσεων αναμένεται να επικεντρωθεί στην ασφάλεια. Μια ιδέα που κερδίζει έδαφος είναι η δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού. Υποστηρίζετε μια τέτοια εξέλιξη;

Ξέρουμε την φύση του προβλήματος. Πρέπει να συμφωνήσουμε και στα αίτια. Αν θέλουμε να επιλύσουμε το ζήτημα της ασφάλειας, θα πρέπει να δώσουμε άμεσες και ριζικές απαντήσεις τόσο στο ένα όσο και στο άλλο. Σύνθετα και περίπλοκα προβλήματα, όπως αυτό, δεν αντιμετωπίζονται με μονοδιάστατες λύσεις. Όπως, με την ίδια φροντίδα, πρέπει να δούμε και τους άλλους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ευρώπη μετά το Brexit, κινδύνους οικονομικής, πολιτικής  και κοινωνικής φύσης.