Ομιλία του Πρωθυπουργού στην παρουσίαση του Ταμείου Συνεπενδύσεων για καινοτόμες επιχειρήσεις


Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω πολύ για την πρόσκληση.

Να πω ότι είναι ευτυχές το γεγονός ότι η κ. Νικόλτσιου έχει τη δυνατότητα έστω και από αυτό το βήμα να εκφωνήσει μια καλή είδηση, ας ελπίσουμε ότι θα την εκφωνήσουν και οι συνάδελφοί της από τα δελτία ειδήσεων το βράδυ. Αν και τα τελευταία χρόνια η πραγματικότητα είναι δύσκολη στην Ελλάδα και άρα οι ειδήσεις σπάνια είναι καλές. Σήμερα, όμως, έχουμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε για μια καλή είδηση, η οποία όμως δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Είναι αποτέλεσμα σημαντικής προσπάθειας και ουσιαστικής συνεισφοράς και συνεργασίας ανάμεσα στα αρμόδια υπουργεία, στην ελληνική κυβέρνηση και στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Και θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τους ανθρώπους που εργάστηκαν με ουσιαστικό τρόπο, ώστε να υπάρξει η δυνατότητα σήμερα να προχωρήσουμε σε μια κίνηση που κατά την άποψή μου, ανοίγει σημαντικούς ορίζοντες στην ελληνική οικονομία.

Θα ξεκινήσω δίνοντας ορισμένα στοιχεία για την νέα σημαντική πρωτοβουλία. Για το Ταμείο Επιχειρηματικών Συμμετοχών, που είναι μια επενδυτική πλατφόρμα που θα έχει  πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο στην οικονομία αλλά και στην ελληνική κοινωνία. Το όνομά του είναι Equifund. Πρόκειται, στην ουσία, για ένα καινοτόμο σχήμα για την επιχειρηματικότητα, που συνδυάζει χρηματοδότηση και εμπειρία από σημαντικούς θεσμικούς φορείς, αλλά και την απαραίτητη ευελιξία για τη δημιουργία επιτυχημένων επενδύσεων.

Σε πρωταρχικό στάδιο το Ταμείο αυτό, το Ταμείο Επιχειρηματικών Συμμετοχών, θα συγκεντρώσει χρηματοδοτικούς πόρους 260 εκ. ευρώ από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά κεφάλαια, από κρατικούς πόρους και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων. Χάρη στις συνέργειες και τις συμμετοχές που διευκολύνει με τις ελληνικές τράπεζες, τους διεθνείς επενδυτές, το πρόγραμμα Γιούνκερ καθώς και τη δυνατότητα μόχλευσης που έχει, ο αντίκτυπός του στην πραγματική οικονομία αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ.

Η αποκλειστική του στόχευση προς μικρές και καινοτόμες επιχειρήσεις βοηθά τη μετάβαση του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου προς ένα σύγχρονο και εξωστρεφές πρότυπο. Κατάλληλο να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις, τις προκλήσεις μιας διεθνοποιημένης οικονομίας και θα έλεγα ειδικότερα τις προκλήσεις  της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας της γνώσης. Και πιστεύω ότι θα συμβάλλει καθοριστικά και σε μια από τις σημαντικότερες παθογένειες, τόσο του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου, της ελληνικής οικονομίας, αλλά και της ελληνικής κοινωνίας που είναι το νέο φαινόμενο που ζήσαμε και ζούμε στην πατρίδα μας μετά την αρχή της κρίσης, μετά το 2010, όπου έχουμε μια μαζική μετανάστευση, μια μαζική φυγή όχι ανειδίκευτων εργατών, όπως συνέβαινε τη δεκαετία του ` 50 και του ` 60, αλλά αντιθέτως υψηλά εξειδικευμένων και με ιδιαίτερα μορφωτικές δυνατότητες και ικανότητες νέων ανθρώπων, νέων επιστημόνων δηλαδή που μεταναστεύουν στο εξωτερικό, όχι μόνο για να σπουδάσουν, αλλά και για να δουλέψουν εκεί, είναι το λεγόμενο brain drain. Και πιστεύουμε ότι μέσα από αυτή την προσπάθεια θα καταφέρουμε να δημιουργήσουμε συνθήκες αντιστροφής αυτού του φαινομένου, δηλαδή να δώσουμε ευκαιρίες σε νέους επιστήμονες, σε υψηλά εξειδικευμένους και με πτυχία νέους ανθρώπους να γυρίσουν στην Ελλάδα για να βρουν σημαντικές ευκαιρίες, επιχειρηματικές ευκαιρίες, να εκπληρώσουν εδώ τους δημιουργικούς τους στόχους.

Πολλοί επενδυτές διαβλέπουν την προοπτική και τις επενδυτικές ευκαιρίες που διαθέτει η χώρα, ιδίως μετά από πάρα πολλά χρόνια όπου συρρικνώθηκε η ελληνική οικονομία και σήμερα βρίσκεται στο κατώφλι της ανάκαμψης, αλλά μπροστά στην ανάληψη υψηλού ρίσκου, υψηλού κινδύνου αποθαρρύνονται. Γι` αυτό ακριβώς η κίνηση αυτή της ΕΤΕπ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων πιστεύω ότι θα λειτουργήσει καταλυτικά. Διότι στην πραγματικότητα επιμερίζει το ρίσκο και ανοίγει το δρόμο στους επενδυτές να συμμετάσχουν σε επενδυτικά εγχειρήματα με ισχυρές προοπτικές κερδοφορίας. Επιπλέον, το αναβαθμισμένο δημόσιο αναπτυξιακό ταμείο – ΕΤΕΑΝ αλλά και το ταμείο νέας οικονομίας – ΤΑΝΕΟ θα ωφεληθούν από την τεχνογνωσία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων που αναλαμβάνει τη διαχείριση της πλατφόρμας.

Επιτρέψτε όμως σε αυτό το σημείο  να αναφερθώ και σε κάποιες συμβολικές πλευρές αυτής της συνεργασίας και να αναφερθώ ειδικότητα στο timing, στη χρονική στιγμή που λαμβάνει μέρος, που για εμάς είναι καταλυτική.

Η χώρα μας μετά από 7 χρόνια συνεχούς και σχεδόν αδιάλειπτης ύφεσης που κόστισε στην ελληνική οικονομία τη συρρίκνωση του ΑΕΠ σχεδόν κατά το ένα τέταρτο και κόστισε στην ελληνική κοινωνία την εκτόξευση της ανεργίας από το 7% στο 27%, όταν παραλάβαμε το 2015. Η χώρα μας, λοιπόν, μετά από 7 χρόνια βαθειάς ύφεσης, σήμερα όπως είπα πιο πριν βρίσκεται στο κατώφλι της ανάπτυξης. Η κατάσταση αρχίζει να αναστρέφεται θεμελιακά. Ήδη από το 2016 ανακτήσαμε την αναπτυξιακή μας δυναμική, πραγματοποιήσαμε μια αξιόπιστη δημοσιονομική προσαρμογή υπερκαλύπτοντας τους στόχους, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, για πρωτογενή πλεονάσματα και ομαλοποιήσαμε τις ανισορροπίες του παρελθόντος ως προς το εμπορικό ισοζύγιο και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Θα έλεγα ότι πρόκειται, αν το δει κανείς ουδέτερα, αν το δει κανείς ως παρατηρητής για τι ακριβώς συνέβη όλα αυτά τα χρόνια, θα έλεγα ότι πρόκειται για μια εντυπωσιακή, ιστορικών διαστάσεων προσαρμογή, αλλά και αλλαγή πορείας μιας οικονομίας που βρέθηκε όχι μόνο μια φορά, αλλά αρκετές φορές στο χείλος του γκρεμού.

Και ξέρετε, αυτή η εντυπωσιακή αλλαγή πορείας της οικονομίας που συντελείται το τελευταίο διάστημα, θέλω να πω με ειλικρίνεια, δεν είναι αποτέλεσμα του βασικού πυρήνα των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής, δηλαδή της εσωτερικής υποτίμησης. Αποτέλεσμα στης εσωτερικής υποτίμησης είναι η ύφεση που είχαμε όλα αυτά τα χρόνια. Αυτή η αλλαγή πορείας που διαφαίνεται το τελευταίο διάστημα είναι το αποτέλεσμα εφαρμογής ενός συστηματικού σχεδίου δραστικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων στην οικονομία μας, που ήταν αναγκαίο να υπάρξουν από την πρώτη στιγμή, ήταν αναγκαίο αυτές να είναι η προτεραιότητα. Δυστυχώς, προτεραιότητα ήταν τα κατασταλτικά δημοσιονομικά μέτρα το 2010. Αυτές οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις που ήταν και είναι αναγκαίες για την οικονομία αρχίζουν σιγά – σιγά να εφαρμόζονται και νομίζω ότι είναι αυτές που οδηγούν στην ανάκαμψη και στην επιστροφή στην ανάπτυξη.

Ειδικότερα, εισαγάγαμε ένα ευρύ πλέγμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, για τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης. Δημιουργήσαμε μέσω του νέου αναπτυξιακού νόμου ένα σταθερό και φιλικό περιβάλλον για την προσέλκυση επενδύσεων. Νομοθετήσαμε πρόσφατα ένα προωθημένο λειτουργικό πλαίσιο για την αδειοδότηση των επιχειρήσεων χωρίς καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια. Αναβαθμίζουμε τη δημόσια διοίκηση ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την αξιοκρατία και με το νέο θεσμικό πλαίσιο που εισαγάγαμε στη Βουλή το προηγούμενο διάστημα και το ψηφίσαμε με το νέο νόμο για τη δημόσια διοίκηση. Προωθούμε, παράλληλα, αλλαγές στο δικαστικό σύστημα ώστε να καταφέρουμε να αποσυμφορήσουμε τη λειτουργία του. Διότι οι καθυστερήσεις εκεί είναι ένα πολύ μεγάλο εμπόδιο και για την οικονομία.

Παράλληλα, αναβαθμίζουμε το πτωχευτικό μας δίκαιο ώστε να παρέχεται μια δεύτερη ευκαιρία στις υπερχρεωμένες επιχειρήσεις που είναι βιώσιμες και λόγω της κρίσης βρέθηκαν σε δυσχερή κατάσταση.

Σταθεροποιήσαμε το τραπεζικό μας σύστημα με μια πολύ πετυχημένη ανακεφαλαιοποίηση που κόστισε πολύ λιγότερο και που μας δίνει σήμερα τη δυνατότητα να έχουμε τράπεζες επαρκώς κεφαλαιοποιημένες, παρά το γεγονός ότι βλέπουμε μια αστάθεια στον τραπεζικό χώρο σε άλλες χώρες στον ευρωπαϊκό χώρο. Και πρέπει να επισημάνω επίσης ότι δεν είναι μόνο ότι είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες είναι ότι σταδιακά υπάρχει και η επιστροφή καταθέσεων. Ανακτάται, με δυο λόγια, η εμπιστοσύνη του κοινού και κυρίως ο διαμεσολαβητικός  ρόλος του τραπεζικού συστήματος στην παροχή ρευστότητας.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο, φίλες και φίλοι, ότι με βάση τα παραπάνω ο ΟΟΣΑ μας κατατάσσει, κατατάσσει την Ελλάδα πρώτη χώρα σε αλλαγές και μεταρρυθμίσεις για το έτος 2015. Αναγνωρίστηκε αυτή η προσπάθεια από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ, από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, από τους εκπροσώπους των κρατών του Eurogroup, σχεδόν όλων. Είναι πάντοτε δύσκολο να υπάρχει ομοφωνία. Και έτσι νομίζω ότι βρισκόμαστε στο σημείο το κρίσιμο, γιατί αυτό έχει σημασία. Αυτή η αναγνώριση της πολύ σημαντικής μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, να έρθει και έρχεται σιγά-σιγά, αποτυπώνεται στους δείκτες οικονομικής εμπιστοσύνης των ανεξάρτητων αναλύσεων που προέρχονται από τις αγορές. Και οι αγορές, καλώς ή κακώς, είναι ο τελικός κριτής και εκεί φαίνεται ένα πολύ ενθαρρυντικό  σημάδι ανάκτησης της εμπιστοσύνης.

Αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι η Ελλάδα το 2017 όχι απλά επιστρέφει στην ανάπτυξη αλλά επιστρέφει σε πολύ υψηλούς ρυθμούς για τα ελληνικά δεδομένα. Οι προβλέψεις είναι για 2,7% ανάπτυξη το 2017 και 3,1% ανάπτυξη το 2018. Και πιστεύω ότι αυτό θα είναι ένα πολύ σημαντικό επιστέγασμα όλων αυτών των προσπαθειών που έγιναν τα τελευταία χρόνια. Επιδίωξή μας είναι να κλείσει εγκαίρως και η δεύτερη αξιολόγηση με τα προαπαιτούμενα της συμφωνίας ώστε να μην αμφισβητηθεί το θετικό μομέντουμ που έχει διαμορφωθεί και βεβαίως να καταφέρουμε να βγούμε μπροστά με περισσότερη αισιοδοξία, για να δώσουμε και στον ελληνικό λαό, γιατί ξέρετε πολλές φορές οι οικονομικοί δείκτες, είναι σημαντικοί αλλά πρέπει να αντανακλούνται και στο επίπεδο της ευημερίας και στο επίπεδο της αισιοδοξίας που αφορούν τους πολίτες μιας χώρας γιατί αυτοί διαμορφώνουν την οικονομία. Και είναι βέβαιος ότι αυτό θα το καταφέρουμε, διότι η Ελλάδα έχει πλέον τα θεμελιώδη στοιχεία που την θέτουν στο μονοπάτι της αυτόνομης εξόδου μέσα στο 2017 στις αγορές χρήματος.

Πιστεύουμε και είναι βαθιά μου πίστη και δική μου και όλων των μελών της κυβέρνησης,  ότι δεν υπάρχει κανείς ευρωπαϊκός θεσμός που να επιθυμεί να διασαλευθεί αυτός ο ευρωπαϊκός χάρτης, αυτός ο δρόμος, αυτή η πορεία εξόδου από ένα βαθύ πολυετές τούνελ για την ελληνική οικονομία. Δεν υπάρχει κανείς που θα επιθυμούσε να επιστρέψουμε στην παραλυτική αβεβαιότητα γύρω από την προοπτική της χώρας και κυρίως δεν υπάρχει κανείς που θα ήθελε τούτη την ώρα να αποθαρρυνθούν οι επενδυτές, που αρχίζουν ξανά να ανακτούν την εμπιστοσύνη τους στην ελληνική οικονομία και να αποδυναμωθεί η προοπτική  ανάκαμψης της χώρας. Αντίθετα και η σημερινή κίνηση της ευρωπαϊκής τράπεζας επενδύσεων και του ευρωπαϊκού ταμείου επενδύσεων, αυτό σηματοδοτεί. Υπάρχει πρόθεση, επιθυμία, να στηριχθεί η ελληνική οικονομία. Να επαναφέρουμε την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία και να δώσουμε τη δυνατότητα ώστε να αξιοποιηθούν τα μεγάλα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να προχωρήσουμε σε ένα νέο παραγωγικό πρότυπο αλλά και σε διατηρήσιμους ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Και θέλω να πω, κλείνοντας ότι η Ελλάδα προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες προς αξιοποίηση και συνεργαζόμενοι σκληρά και με θετική διάθεση πιστεύω ότι μπορούμε να τις αξιοποιήσουμε.

Πρώτον,η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας ως σημείο συνάντησης τριών ηπείρων

Δεύτερον, τα μεγάλα έργα υποδομών που ξεκινούν ήδη. Βρίσκονται σε εξέλιξη αρκετά από αυτά, στους τομείς του φυσικού αερίου, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του διαμετακομιστικού εμπορίου.

Επίσης σημαντικές ευκαιρίες προς αξιοποίηση έρχονται και από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά σχήματα, όπως αυτό εγκαινιάζουμε σήμερα, που διευκολύνουν την από κοινού ανάληψη επενδυτικού κινδύνου και προσφέρουν σημαντικά κίνητρα για την εκκίνηση των εγχειρημάτων. Αλλά και από την παγκόσμιας ισχύος και καταξίωσης δυναμική που έχει η Ελλάδα στον τομέα του Τουρισμού και της Ναυτιλίας. Κυρίως, όμως, κι αυτό πολλές φορές το ξεχνάμε, αλλά εγώ το τονίζω διαρκώς στις ομιλίες μου κι απ’ αυτό που ονομάζουμε human capital, το ανθρώπινο κεφάλαιο, το υψηλά εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Και θα ήθελα να τονίσω σ’ αυτό το σημείο ότι η Ελλάδα είναι έκτη χώρα παγκοσμίως στη διαθεσιμότητα επιστημόνων και ερευνητικών κέντρων. Και γι’ αυτό τον λόγο εμείς από την πρώτη στιγμή -και παρά τις δυσμενείς δημοσιονομικές συνθήκες- φροντίσαμε να επενδύσουμε στην έρευνα και την καινοτομία. Πρώτα απ’ όλα, διπλασιάζοντας τον προϋπολογισμό και φτάνοντας στο 1% του ΑΕΠ τα δημόσια χρήματα, τα χρήματα από τον δημόσιο προϋπολογισμό για την έρευνα και την καινοτομία. Διότι πιστεύουμε πραγματικά ότι η έρευνα, η καινοτομία, οι νέες τεχνολογίες, η αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, των υψηλά εξειδικευμένων επιστημόνων της χώρας είναι συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα, είναι ένα από τα σημαντικά εργαλεία, για να γυρίσουμε σε μια ανάπτυξη βιώσιμη, σε μια ανάπτυξη με προοπτική και σε ένα άλλο παραγωγικό πρότυπο.

Συνοψίζοντας, η Ελλάδα είναι μια χώρα με εξαιρετικά σημαντικές δυνατότητες. Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, απασχόλησε τη διεθνή κοινή γνώμη ως μια χώρα που εξαιτίας της υπερχρέωσής της είχε τεράστια προβλήματα. Και εξαιτίας του στρεβλού παραγωγικού προτύπου της, που οδήγησε σε αυτή την υπερχρέωση.

Αγωνιζόμαστε σκληρά, προκειμένου να αντιστραφεί αυτή η εικόνα. Και τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα να είναι στο επίκεντρο της κοινής γνώμης, αλλά με θετικό πρόσημο, εξαιτίας της δυνατότητάς της να κάνει μια σημαντική στροφή στην οικονομία, της δυνατότητάς της να αντιμετωπίσει την κρίση χρέους, να σταθεί στα πόδια της, να αλλάξει παραγωγικό πρόσημο, να αξιοποιήσει τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα. Και πιστεύω ότι ήρθε η ώρα να αξιοποιήσουμε αυτές τις δυνατότητες.

Θέλω, λοιπόν, να καλωσορίσω θερμά τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του ευρωπαϊκού ταμείου επενδύσεων με το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης στη σύσταση του Ταμείου Συνεπενδύσεων για καινοτόμες επιχειρήσεις.

Θέλω να ευχηθώ καλά και προσοδοφόρα επενδυτικά σχέδια. Θέλω να ευχηθώ αυτή η προσπάθεια να αγκαλιαστεί από επιχειρηματικά σχήματα, μικρά, μεσαία ή μεγαλύτερα, από τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας και θέλω να ελπίζω ότι είναι μόνο η αφορμή για να δούμε στο μέλλον και άλλες συνέργειες. Και ελπίζω ότι θα έχουμε την ευκαιρία να εμβαθύνουμε μελλοντικά τη συνεργασία μας στην κοινή προσπάθεια να προωθήσουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη, την καινοτομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, που θα συνεισφέρει τόσο στην ανάκαμψη  της ελληνικής οικονομίας, αλλά, πιστέψτε με, θα συνεισφέρει εξαιρετικά και σε μια προοπτική σταθερότητας για το σύνολο της Ευρώπης.

Και με αυτές τις σκέψεις, επιτρέψτε μου, να ευχαριστήσω θερμά και την Επίτροπο, τη φίλη κυρία Κρέτσου, Κρετσού δεν έγινε ακόμη Ελληνίδα. Ο τόνος είναι στο τέλος του ονόματος. Θα ήθελα να την ευχαριστήσω θερμά για την πολύ δημιουργική, ουσιαστική συνεργασία που είχαμε όλο αυτό το διάστημα, σε δύσκολες στιγμές. Χωρίς τη βοήθεια της Επιτροπής δεν θα είχαμε καταφέρει σήμερα να παρουσιάζουμε ένα πολύ σημαντικό βήμα, που θα δώσει ρευστότητα, αλλά και  προοπτική ανάκαμψης στην ελληνική οικονομία.

Σας ευχαριστώ θερμά.